1
CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
2
Mục đích yêu cầu:
Về kiến thức: Cần nắm được
Một số khái niệm cơ bản về tài chính và các chức năng của tài chính.
Ngân sách giáo dục và thực trạng ngân sách giáo dục hiện nay.
Nội dung cơ bản về quản lí tài chính trong trường THCS .

2. Về kỹ năng:
Vận dụng, quản lý tốt, hiệu quả các loại quỹ hiện có ở trường THCS.
3
Nội dung bài giảng:
PHẦN I: Một số vấn đề chung về tài chính.

PHẦN II: Một số vấn đề về ngân sách giáo dục.

PHẦN III:Một số vấn đề về quản lý tài chính ở trường TRUNG HỌC CƠ SỞ
4
Nội dung bài giảng:
PHẦN THỨ I:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÀI CHÍNH–KẾ TOÁN
5
I. Một số vấn đề chung về tài chính:
1. Khái niệm Tài chính, Kế toán:
1.1. Tài chính:
Những mối quan hệ tiền tệ thông qua các quan hệ kinh tế trong lĩnh vực phân phối tổng sản phẩm quốc dân; gắn với việc sử dụng có kế hoạch quĩ tiền tệ, nhằm tái sản xuất và tăng trưởng kinh tế, phục vụ cho việc phát triển KT-XH, An ninh-quốc phòng của Nhà nước.
Tài chính luôn luôn gắn liền với Nhà nước, là công cụ quan trọng để Nhà nước quản lý vĩ mô nền kinh tế quốc dân.
6
I. Một số vấn đề chung về tài chính:
1.2. Kế toán:
Là công việc tính toán, ghi chép bằng con số dưới hình thức giá trị hiện vật để phản ảnh, kiểm tra tình hình sử dụng kinh phí do Nhà nước đã cấp cho các cơ quan, đơn vị.
Kế toán hành chính sự nghiệp:
Là kế toán chấp hành ngân sách, quản lý mọi hoạt động thu, chi nhằm đảm bảo sử dụng có hiệu quả vật tư, tiền vốn, tài sản của đơn vị sự nghiệp.
(các trường học, Trung tâm GDTX ... là đơn vị SN;Bộ, Sở phòng GD&ĐT là cơ quan QLHC NN về GD&ĐT)
7
I. Một số vấn đề chung về tài chính:
2. Chức năng của Tài chính, Kế toán:
2.1. Chức năng của Tài chính:
- Chức năng phân phối:





- Chức năng tạo vốn.
- Chức năng sinh lời.
- Chức năng kiểm tra, kiểm soát.
TỔNG SP QUỐC DÂN (GNP)
QUĨ BÙ ĐẮP
QUĨ TÍCH LŨY
QUĨ TIÊU DÙNG
Đầu tư tái SX và tăng trưởng KT
Tiêu dùng của Nhà nước
Tiêu dùng của cá nhân
8
I. Một số vấn đề chung về tài chính:
2.2. Chức năng kế toán
Tổ chức hệ thống thông tin toàn diện, liên tục về tình hình sử dụng tiền vốn, vật tư, tài sản công của nhà trường.
Giúp Hiệu trưởng nắm được tình hình hoạt động tài chính của trường để chỉ đạo các hoạt động thu, chi, QL vật tư, tiền vốn, tài sản của nhà trường có hiệu quả cao nhất
9
Nội dung bài giảng:
PHẦN THỨ II:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ
NGÂN SÁCH GIÁO DỤC
10
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
1. Ngân sách nhà nước:
1.1. Khái niệm:
Ngân sách: Bảng kế hoạch (hay bảng dự toán) thu, chi được thực hiện trong một năm, nhằm đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ, mục tiêu của một chủ thể nào đó.
Một năm: Từ 0h ngày 1-1 đến 0h ngày 31-12-gọi là:năm tài chính/ năm kế hoạch/ năm tài khóa)
Chủ thể: 1 QG, 1 tỉnh, 1 huyện, 1 trường học, 1 doanh nghiệp…
11
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
Ngân sách nhà nước:
Đó là toàn bộ các khoản thu, chi của cơ quan, đơn vị, được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và được thực hiện trong một năm, nhằm đảm bảo hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ trong năm đó.
- CQ Nhà nước có thẩm quyền: Quốc hội, HĐND/UBND-không tổ chức HĐND, HĐ quản trị trong doanh nghiệp...
12
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
1.2. Chức năng của ngân sách nhà nước:
Huy động Tài chính để đảm bảo các nhu cầu chi tiêu theo dự toán.
Các nguồn thu chủ yếu là:
- Thuế: Là nguồn thu lớn nhất của NSNN.
- Các khoản đóng góp của tổ chức, cá nhân trong XH.
- Các khoản vay Ngân hàng thế giới, các khoản viện trợ.
Thực hiện cân đối giữa các khoản thu, chi của Nhà nước nhằm bảo đảm thu lớn hơn chi
13
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
2. Ngân sách giáo dục:
2.1. Khái niệm:
Đó là Bảng kế hoạch hay dự toán thu, chi của ngành Giáo dục trong một năm đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, nhằm đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ chính trị của ngành.
2.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến ngân sách giáo dục.
Yếu tố bên ngoài (Sự khác nhau về trình độ phát triển KT-XH giữa các vùng miền).
Yếu tố bên trong (Sự khác nhau về trình độ quản lý và thụ hưởng NSGD giữa các vùng).
14
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
2.3. Thực trạng NSGD Việt Nam:
Các nguồn thu của NSGD:
- Thu từ NSNN cấp.
NSNN cấp cho GD Lào Cai:
+ Bộ GD&ĐT phân bổ trực tiếp các chương trình, mục tiêu;
+ UBND tỉnh phân bổ Ngân sách chi thường xuyên theo kế hoạch.
- Thu từ ngoài ngân sách.
+ Đóng góp của học sinh, cha mẹ học sinh, của các tổ chức KT-XH, các tổ chức từ thiện, các nguồn viện trợ, tài trợ, các khoản vay Ngân hàng...
+ Các khoản phí, lệ phí do Nhà nước qui định (Lệ phí thi tuyển sinh, tốt nghiệp, học nghề, học phí ở các trường CĐ, ĐH...)
+ Thu từ kết quả LĐSX của nhà trường, của các công ty, dịch vụ sản xuất trong ngành.
15
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
Chi ngân sách giáo dục:
- Chi thường xuyên.
+ Chi cho con người: Lương và các khoản có tính chất lương ( phụ, trợ cấp theo lương, các chế độ chính sách khác)
+ Chi cho hoạt động giảng dạy và giáo dục, NCKH.
+ Chi mua sắm phương tiện, sách giáo khoa, thiết bị dạy học.
+ Chi sửa chữa nhỏ, sửa chữa lớn và xây dựng nhỏ.
- Chi xây dựng cơ bản (XDCB): Xây dựng nhà cửa, phòng học, các công trình giáo dục. <100 triệu là XD nhỏ/>100 triệu là XDCB
- Chi cho NCKH: Các Viện NC; các công trình NC; đề tài NC các cấp.
16
II. Một số vấn đề về ngân sách GD:
Chủ trương đầu tư cho giáo dục trong thời gian tới
ĐH Đảng toàn quốc lần thứ XI tieps tục khẳng định “giáo dục-đào tạo là quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển”
Ưu tiên đầu tư cho giáo dục trong mối quan hệ với tăng trưởng kinh tế: Phấn đấu đạt 20% NSNN
Đa dạng hóa các nguồn tài chính cho gd-đt: Từ NSNN, học phí, lệ phí (6% thu nhập của người dân), các khoản dân đóng góp, hoạt động của nhà trường, các tổ chức KT-XH, từ thiện đóng góp, vốn vay ngân hàng TG cho HSSV vay
17
Nội dung bài giảng:
PHẦN THỨ III:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ
VỀ QUẢN LÍ TÀI CHÍNH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
18
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
1. Nhiệm vụ của các đơn vị dự toán và kỷ luật tài chính:
1.1. Đơn vị dự toán:
Khái niệm: Là những đơn vị (hành chính, sự nghiệp, các tổ chức Đảng, Đoàn thể; các tổ chức xã hội; lực lượng vũ trang...) hoạt động bằng nguồn kinh phí của Nhà nước cấp và các nguồn học phí, lệ phí, viện trợ, kinh phí thu từ các hoạt động kinh doanh, dịch vụ.
Các đơn vị dự toán (ĐVDT):
- ĐVDT cấp 1: Có các đơn vị trực thuộc là ĐVDT cấp 2.
- ĐVDT cấp 2: Có các đơn vị trực thuộc là ĐVDT cấp 3.
- ĐVDT cấp 3: Là đơn vị trực tiếp thụ hưởng ngân sách.
19
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
1.2. Nhiệm vụ của Kế toán:
 Ghi chép, phản ảnh chính xác nguồn kinh phí được cấp và tình hình sử dụng các nguồn kinh phí đó.
 Ghi chép, phản ảnh chính xác số vốn hỗ trợ ngân sách do đơn vị tự thu và được phép để lại sử dụng.
 Ghi chép chính xác và đôn đốc nộp đủ, đúng hạn các khoản thu cho NSNN.
 Kiểm tra tình hình chấp hành dự toán thu, chi, tình hình thực hiện các chỉ tiêu, tiêu chuẩn định mức, chế độ tài vụ ở đơn vị.
20
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Kịp thời thanh toán các khoản phát sinh trong quá trình chấp hành dự toán giữa đơn vị với các đơn vị cơ quan, cá nhân khác.
 Hướng dẫn cho các cá nhân được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý vật tư, tài sản.
 Kiểm kê đúng thời hạn quy định các loại vốn bằng tiền, vật tư, tài sản.
 Lập và gửi đúng thời hạn quy định các báo cáo về quản lý kinh phí hành chính sự nghiệp.
21
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
1.3. Nhiệm vụ và quyền hạn của chủ tài khoản:
Nhiệm vụ:
1. Chủ tài khoản phải là Hiệu trưởng. Hiệu trưởng có thể ủy quyền cho Hiệu phó ký thay nhưng Hiệu trưởng vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về các khoản tiền rút ở Kho bạc Nhà nước về để chi trong nhà trường.
2.Trực tiếp lãnh đạo việc chấp hành dự toán thu, chi khi dự toán đã được duyệt, phải chi đúng mục lục NSNN, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức quy định hiện hành.
3.Phải tôn trọng kỷ luật tài chính, nghiêm chỉnh chấp hành chế độ kế toán.
22
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4. Chịu hoàn toàn trách nhiệm trong việc sử dụng các loại nguồn tài chính của đơn vị. Phải trung thực báo cáo lên tài chính cấp trên các hoạt động của các loại nguồn tài chính theo quy định của Nhà nước, theo nguyên tắc bảo đảm bù đắp chi phí và có tích lũy.
5. Không được ký séc khi chưa có tiền hoặc không có tiền ở Kho bạc.
6. Không được ký khống chỉ vào các loại séc tiền mặt và séc chuyển khoản
23
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Quyền hạn:
1. Có quyền duyệt chi hoặc bác bỏ các đề nghị chi không đúng chế độ, hoặc chưa có chế độ cho chi, hoặc không cho chi các khoản ngoài kế hoạch.
( Với các khoản cần phải chi mà chưa có hướng dẫn chế độ chi thì Hiệu trưởng phải ra lệnh bằng viết tay, lệnh đó phải được báo cáo ngay lên cơ quan quản lý và cơ quan tài chính cấp trên)
3. Có quyền quyết định chuyển dịch tài sản trong nội bộ đơn vị. Báo cáo lên cơ quan cấp trên và tài chính cấp trên theo quyết toán hàng quý, hàng năm.
24
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
3. Có nhiệm vụ tổ chức thành lập ban kiểm kê tài sản của nhà trường.
4. Lãnh đạo và chỉ đạo công tác thanh, kiểm tra các mặt quản lí tài chính và việc thực hiện các chế độ chính sách trong trường mình.
5. Phải chịu trách nhiệm về chế độ kiểm kê định kỳ.
6. Chỉ tạm ứng cho công việc, cho cán bộ đi công tác, tuyệt đối không được ứng để chi việc riêng.
25
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
1.4. Một số yêu cầu về kỷ luật tài chính:
 Phiếu thu, chi và các loại chứng từ phải đúng mẫu do Bộ tài chính qui định (Bảng chấm công, bảng thanh toán lương, phiếu thu, phiếu chi, hoá đơn mua hàng, thanh toán tạm ứng, kiểm kê quĩ tiền mặt, các loại biểu báo dự toán, quyết toán... ).
 Quản lý quỹ tiền mặt:
- Quỹ tiền mặt thuộc loại nào phải có sổ sách riêng cho loại ấy. Song toàn bộ tiền mặt phải được tập trung vào một két và một thủ quỹ.
- Chỉ có thủ quỹ giữ két mới được thu và phát tiền mặt.
- Các phiếu chi tiền mặt phải được chủ tài khoản và kế toán ký mới chi tiền.
26
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
- Cuối ngày, thủ quỹ phải tự kiểm kê quỹ, đối chiếu với các loại sổ sách và lập báo cáo tồn quỹ theo qui định.
- Cuối mỗi tháng thủ trưởng đơn vị phải tổ chức kiểm kê quỹ (Có biên bản).
 Quản lý tài sản:
- Mọi vật tư, tài sản đều là một dạng khác của tiền mặt nên phải thực hiện nghiêm túc việc nhập kho, xuất kho và phải có sổ sách theo dõi. Cuối mỗi năm phải kiểm kê tài sản theo luật định.
- Chỉ chuyển nhượng, bán, thanh lý tài sản khi được cấp có thẩm quyền đồng ý.
27
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Quy định về kiểm tra:
- Mọi đơn vị dự toán đều phải có tổ chức Thanh tra nhân dân để tự kiểm tra, đánh giá việc thu, chi, quản lý ngân sách của đơn vị. Kiểm tra ít nhất 2 lần/ năm.
- Khi kiểm tra phải lập biên bản phản ánh đầy đủ các nội dung kiểm tra.
- Đơn vị dự toán cấp trên có quyền kiểm tra toàn diện, kiểm tra chuyên đề việc quản lý ngân sách của cấp dưới vào bất cứ lúc nào, bất cứ nguồn quỹ nào.
28
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
2. Chế độ chứng từ kế toán và sổ sách kế toán:
2.1. Chế độ sổ sách, chứng từ
* Nguyên tắc chung:
 Mọi thu, chi đều phải có chứng từ hợp pháp (Chứng từ đúng mẫu quy định của Bộ Tài chính): Thanh toán CT phí (giấy đi đường khớp với giấy triệu tập, GGT, có đóng dấu; vé tầu xe phương tiện GT thông thường, đúng ngày giờ đi, đến; hóa đơn ngủ đúng gày thực tế, đúng nơi công tác). Thanh toán mua sắm vật rẻ tiền mau hỏng ( <100 nghìn đồng: bảng kê, >100 nghìn đồng: HĐ đỏ)
29
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Chứng từ phải hợp lệ mới được thanh toán (tức là phải ghi đầy đủ các yếu tố, các tiêu thức và đúng phương pháp đối với từng loại chứng từ).
30
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Nội dung chứng từ kế toán: gồm 4 chỉ tiêu.
Chỉ tiêu lao động- tiền lương: Bảng chấm công, bảng thanh toán lương, thanh toán BHXH...
Chỉ tiêu vật tư tài sản: Hoá đơn, bảng kê, biên nhận, báo giá....
Chỉ tiêu tiền tệ: Séc tiền mặt, séc chuyển khoản...
Chỉ tiêu tài sản cố định: Thiết kế, dự toán, thẩm định dự toán, hợp đồng, thanh lý hợp đồng, phiếu giá thanh toán... .
31
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Các hành vi nghiêm cấm và hình thức xử lí:
Giả mạo chứng từ kế toán, dùng thủ đoạn để hợp pháp hoá chứng từ.
Ký khống chỉ vào chứng từ, các loại séc.
Sửa chữa tẩy xoá chứng từ.
Biển thủ chứng từ, huỷ bỏ chứng từ.
Nếu vi phạm sẽ bị xử lý từ các hình thức kỷ luật hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự.
Sử dụng chứng từ không hợp lệ. Nếu vi phạm sẽ bị kỷ luật hành chính và xuất toán.
32
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
2. Quản lí, sử dụng sổ sách kế toán:
Quy định chung:
 Mỗi đơn vị dự toán chỉ được mở một hệ thống sổ sách kế toán chính thức và duy nhất.
 Phải căn cứ vào chứng từ để ghi vào sổ sách kế toán.
 Sổ sách kế toán phải được quản lý chặt chẽ, phân công cán bộ kế toán quản lý cụ thể, rõ ràng.
 Sổ sách kế toán được mở vào đầu niên độ kế toán hoặc ngay sau khi có quyết định thành lập đơn vị. Tất cả các loại sổ phải có số trang, đóng dấu giáp lai giữa 2 trang liên tiếp. Thủ trưởng đơn vị và kế toán trưởng phải ký vào trang đầu và trang cuối sổ.
33
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Chỉ được sửa chữa, đính chính trên sổ sách kế toán theo 1 trong 3 PP sau:
Cải chính bằng văn bản khác;
Ghi số âm ( PP ghi đỏ)
Ghi bổ sung ( chứng từ ghi sổ đính chính)
34
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
 Khoá sổ, bảo quản và lưu trữ sổ sách, chứng từ.
- Hết kỳ kế toán (tháng, quý) và hết niên độ kế toán (năm) phải khoá tất cả các loại sổ sách kế toán.Trường hợp kiểm kê, sáp nhập, chia tách, giải thể... cũng đều phải khoá sổ.
- Khi khoá sổ phải tiến hành kiểm tra. Thủ trưởng đơn vị, kế toán trưởng và những người kiểm tra cùng ký vào sổ.
- Sổ sách kế toán phải được bảo quản, lưu trữ tại cơ quan. Nghiêm cấm mang sổ sách và chứng từ kế toán ra khỏi cơ quan.
35
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
3. Lập dự toán và PP xây dựng KH năm:
3.1. Lập dự toán:
Những yêu cầu cần nắm vững khi lập dự toán:
- Các chỉ tiêu kế hoạch nhà nước giao (Số lớp, số học sinh, số cán bộ giáo viên, nhân viên...)
- Các điều kiện cho việc nâng cao chất lượng dạy và học (Phòng học, nhà ở, phòng thí nghiệm, thư viện, bàn ghế, bảng, sách giáo khoa, tài liệu, thiết bị dạy học, công tác bồi dưỡng giáo viên...).
- Việc kết hợp học với hành, giáo dục với lao động sản xuất, việc thực hành tiết kiệm, xây dựng và phát triển nhà trường.
36
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Cơ sở lập dự toán:
- Căn cứ vào nhiệm vụ chính trị của đơn vị (Theo nhiệm vụ năm học).
- Căn cứ vào chỉ tiêu, kế hoạch nhà nước giao trong năm kế hoạch (Từ tháng 9 đến tháng 8 năm sau).
- Căn cứ vào định mức chi theo quy định và số thực hiện năm trước.
37
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
3.2.Phương pháp XD KH ngân sách năm:
Những điểm cần chú ý:
- Phải phân tích, đánh giá được tình hình thực hiện kế hoạch ngân sách năm trước.
- Phải dự báo, không bỏ sót một công việc nào và một hoạt động nào sẽ diễn ra trong năm kế hoạch.
- Phải bám sát vào các chỉ tiêu số lượng, chất lượng và các chỉ tiêu hoạt động đã định ra trong năm kế hoạch.
- Phải nắm vững chủ trương, chính sách, chế độ, định mức do Nhà nước, Bộ Giáo dục & Đào tạo và các Bộ ngành có liên quan đã ban hành.
38
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
* Phương pháp:
- Phân tích, thuyết minh cụ thể về các chỉ tiêu (số lượng, chất lượng), về các điều kiện phục vụ chất lượng.
- Xây dựng được chỉ tiêu kế hoạch cho từng nguồn vốn.
- Nắm vững cấu trúc bảng kế hoạch và các loại biểu mẫu có liên quan.
- Kế hoạch phải được xây dựng trên cơ sở dân chủ hoá, bàn bạc trong tập thể Hội đồng sư phạm.
39
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4. Nội dung QL tài chính ở trường THCS
* Mục đích, yêu cầu
Mục đích:
- Nâng cao hiệu quả công tác QL của HT, đặc biệt là QL và sử dụng KP của nhà trường.
Đáp ứng YC phát triển D-H; bảo đảm chỉ tiêu về số lượng, chất lượng; nâng cao đời sống VC, tinh thần chó CB, GV, HS.
40
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Yêu cầu:
QL, sử dụng có HQ tất cả các nguồn KP hiện có của nhà trường theo đúng quy định hiện hành.
Chú trọng các nhóm chi cho con người, CSVC phục vụ D-H
Thực hiện nghiêm túc các VB quy định về chế độ chi tiêu tài chính hiện hành.
41
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.1. Quản lí ngân sách nhà nước:
Lãnh đạo thu, chi NS của nhà trường theo từng quý, năm, cùng với các biện pháp huy động nguồn lực để đảm bảo sự cân đối giữa thu và chi gửi cho cơ quan chủ quản cấp trên (phòng Tài chính, phòng Giáo dục-ĐT)
Trực tiếp lãnh đạo việc chấp hành KH thu, chi NS của trường đã được duyệt, phải đảm bảo triệt để tiết kiệm, tôn trọng kỷ luật tài chính, chấp hành dự toán ngân sách Nhà nước theo những qui định như sau:

42
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Mọi khoản thu, chi ngân sách đều phải thực hiện qua hệ thống Kho bạc Nhà nước.
Phải nộp dự toán đúng thời gian, được CQ có thẩm quyền phê duyệt mới được chi hạn mức KP.
- Điều kiện cấp phát hạn mức kinh phí ( có dự toán được duyệt.
- Điều kiện chi ngân sách: Trong dự toán được duyệt; Chi đúng mục lục NSNN/QC chi tiêu nội bộ; đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức hiện hành; Hiệu trưởng nhà trường duyệt chi.
- Khi XD nhà cửa hoặc mua sắm tài sản có giá trị lớn, cần phải có hồ sơ đấu thầu, đấu giá.
43
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
- Chứng từ hóa đơn phải hợp pháp, hợp lệ, đúng mẫu theo qui định của Bộ TC. Chứng từ được dùng làm căn cứ ghi sổ kế toán phải là chứng từ kế toán hợp pháp, hợp lệ.
- Việc ghi chép trên chứng từ phải phản ánh đúng ND, bản chất, mức độ phát sinh và phải được pháp luật cho phép. Mọi chứng từ phải có đủ chứ ký của chủ tài khoản (có đóng dấu), của kế toán đơn vị và của người được phân công trực tiếp chi
44
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.2. Quản lí quỹ lương và chi thường xuyên:
Quỹ lương là khoản chi chủ yếu bằng tiền mặt, có vị trí quan trọng nhất trong toàn bộ các khoản chi thường xuyên trong nhà trường. Khi hạch toán thanh toán tiền lương cho cán bộ, giáo viên, nhân viên cần phải nắm vững tình hình biên chế, số làm việc, số ốm đau, thai sản, các khoản phụ cấp, trợ cấp, các khoản phải thu, phải trả... đối với từng người.
Vì quỹ lương chi trực tiếp bằng tiền mặt/chuyển khoản (nếu có) nên phải chấp hành nghiêm túc các quy định của Bộ Tài chính.
45
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Trình tự lĩnh và chi tiền mặt như sau:
- Sau khi có hạn mức kinh phí, HT phải chỉ đạo kế toán xây dựng kế hoạch tiền mặt (theo tháng, quý) gửi kho bạc Nhà nước nơi giao dịch.
- Căn cứ vào dự toán đã được duyệt, hạn mức kinh phí được cấp và kế hoạch tiền mặt để lập chứng từ đến kho bạc rút tiền về nhập quỹ.
- Căn cứ vào các chứng từ gốc, kế toán lập bảng thanh toán lương chuyển cho HT ký duyệt. Bảng thanh toán lương phải có cột ký nhận tiền.
- Sau khi HT duyệt, kế toán viết phiếu chi chuyển cho thủ quỹ phát tiền. Các cá nhân sau khi nhận đủ tiền phải ký vào bảng thanh toán lương theo hướng dẫn của thủ quỹ/qua tài khoản cá nhân.
46
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Lưu ý:

Chứng từ gốc để thanh toán lương gồm:
- Bảng chấm công hàng tháng;
- Bảng lương đã được duyệt;
- Các quyết định về tuyển dụng, chuyển đến, chuyển đi, nâng lương, đề bạt, thôi việc,...
47
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Phải có sổ sách theo dõi chi tiết về quỹ lương. Sau khi chi lương phải vào sổ kế toán để báo cáo quyết toán tháng, quý, năm.
Cùng với việc thanh toán lương, Hiệu trưởng phải chỉ đạo thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ chính sách khác thuộc chi thường xuyên như văn phòng phẩm, công tác phí, tàu xe nghỉ phép, mua sắm rẻ tiền mau hỏng, sửa chữa nhỏ, chi hoạt động chuyên môn...
48
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.3. Quản lí tài sản:
Tài sản là một dạng khác của tiền mặt, nên việc quản lý tài sản cũng phải được thực hiện như quản lý tiền mặt. Tài sản bất kể mua sắm từ nguồn kinh phí nào đều là tài sản của Nhà nước giao cho trường quản lý và sử dụng.
Hiệu trưởng phải có trách nhiệm tổ chức chỉ đạo, thực hiện việc quản lý, sử dụng tài sản theo đúng các quy định.
Thực hiện kiểm tra ( định kỳ, đột xuất), kiểm kê (định kỳ, đột xuất) theo quy định
49
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Kiểm kê tài sản
Các bước thực hiện.
- HT lập Hội đồng kiểm kê và các tổ kiểm kê. Triển khai mục đích yêu cầu và nghiệp vụ kiểm kê.
- Tổ kiểm kê sinh hoạt nghiệp vụ kiểm kê cho các thành viên, lập hồ sơ kiểm kê và tiến hành kiểm kê.
- Tổ kiểm kê lập biên bản kiểm kê (mẫu ban hành kèm theo quyết định 19/2006/QĐ-BTC) và gửi hồ sơ cho hội đồng kiểm kê.
- Hội đồng kiểm kê hạch toán lại:
+ Giá trị đất, giá trị tài sản (cố định hữu hình, vô hình,..)
+ Xử lý hoặc đề nghị các tình huống thừa, thiếu tài sản, thanh lý tài sản, điều chuyển tài sản, tổng kết giá trị (hạch toán hao mòn/khấu hao), cập nhật dữ liệu tài sản.
- HT ký các hồ sơ để lưu trữ.
- HT lập hồ sơ kiến nghị gửi cơ quan cấp trên giải quyết.
50
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Chú ý:
- Các tài sản của dự án viện trợ, tài sản có nguồn ngoài ngân sách nhà nước.
- Tài sản hư hỏng đã sửa chữa hoàn chỉnh.
- Giá trị đất thay đổi theo bảng giá tại thời điểm kiểm kê.
Văn bản tham khảo: Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, 52/2009/NĐ-CP, 13/2006/NĐ-CP, 29/2006/TT-BTC, 165/1998/TT-BTC, 69/1999/TT-BTC, 13/LB-TT, 206/2003/QĐ-BTC, 32/2008/QĐ-BTC
51
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Thanh lý tài sản
* Nhà trường được phép thanh lý tài sản trong các trường hợp sau:
- Nhà, công trình xây dựng phải phá dỡ để thực hiện dự án đầu tư xây dựng, giải phóng mặt bằng theo quy hoạch, dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc hư hỏng không còn sử dụng được;
- Tài sản dư thừa, hết hạn sử dụng, không có nhu cầu sử dụng nhưng không thể điều chuyển cho đơn vị khác sử dụng, tài sản đã hư hỏng không thể sử dụng được hoặc chi phí sửa chữa không bảo đảm hiệu quả.
Các bước thực hiện.
- Lập hồ sơ đề nghị thanh lý tài sản gửi cơ quan có thẩm quyền để xem xét quyết định, gồm có:
+ Văn bản đề nghị
+ Biên bản xác định tài sản dư thừa không còn nhu cầu sử dụng, tài sản đã hư hỏng, xuống cấp cần xử lý,...(mẫu ban hành kèm theo quyết định 19/2006/QĐ-BTC).
+ Bảng kê số lượng và giá trị tài sản của đơn vị đề nghị xử lý
+ Biên bản của cơ quan chuyên môn hoặc của Hội đồng đánh giá chất lượng, tình trạng thực tế của tài sản cần xử lý của đơn vị
+ Ý kiến bằng văn bản của các cơ quan có liên quan (nếu có)
52
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
- Khi được chấp thuận:
Đấu giá
+ Thuê tổ chức có chức năng bán đấu giá tài sản. thực hiện bán tài sản thanh lý. Hoặc:
+ Thành lập Hội đồng thanh lý tài sản theo quy định
Hủy, phá dỡ: thu hồi nguyên vật liệu tài sản phá dỡ (nếu có) để bán.
- Nhà trường hạch toán giảm giá trị tài sản đã thanh lý.
- Xử lý tài chính: Các khoản chi phí cho việc thanh lý tài sản được thanh toán từ nguồn tiền thu được từ thanh lý tài sản. Trường hợp các chi phí trên lớn hơn số tiền thu được thì đơn vị được sử dụng nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên của đơn vị để thanh toán. Ngược lại, phần còn thừa phải nộp vào tài khoản của đơn vị mở tại Kho bạc nhà nước.
53
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Chú ý:
- Đảm bảo tính công khai. minh bạch và dân chủ khi thanh lý tài sản.
- Thực hiện đúng theo quy chế, không được thực hiện vượt quá thẩm quyền cho phép.
Văn bản quy phạm pháp luật tham khảo: Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, 52/2009/NĐ-CP.
54
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.4. Quản lí quỹ ngoài ngân sách:
Toàn bộ các khoản thu ngoài ngân sách, đều phải được mở sổ sách kế toán và thực hiện thu, chi đúng quy định như đối với quản lý quỹ ngân sách.
Sử dụng nguồn thu học phí:
- 40% bổ sung cho nguồn điều chỉnh, cải cách tiền lương.
- 35% chi tăng cường CSVC, hỗ trợ hoạt động chuyên môn, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ, giáo viên, chi khen thưởng.
- 5% chi cho công tác quản lý quỹ học phí tại cơ sở.
- 20% chuyển về cơ quan QLGD trực tiếp để chi hỗ trợ quản lý, điều hành.
55
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Sử dụng nguồn thu lệ phí:
Thi nghề: Sử dụng toàn bộ nguồn thu được để chi cho tổ chức kỳ thi nghề theo hướng dẫn liên ngành Tài chính-Giáo dục & Đào tạo số 85/HD/TC-GD ngày 05/3/2004.
56
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Các loại quỹ khác: XD trên cơ sở tự thỏa thuận.
- Quỹ bán trú: Do nhà trường thu và tổ chức thu chi theo thoả thuận với cha mẹ học sinh và hướng dẫn của tỉnh, huyện, xã.
- Quỹ học 2 buổi trên ngày (dạy thêm, học thêm): Do nhà trường thu, chi theo quy định của Bộ, của UBND tỉnh và trên cơ sở thoả thuận với cha mẹ học sinh.
- Quỹ khuyến học: Do nhà trường thu, chi theo quy định của UBND tỉnh và Hội khuyến học tỉnh Lào Cai.
- Quỹ lao động sản xuất: Do nhà trường tổ chức cho giáo viên, học sinh lao động sản xuất gây quỹ (nếu có, mỗi tuần 1 buổi).
- Các loại quỹ do nhà trường và các đoàn thể xây dựng trên cơ sở thoả thuận và hướng dẫn thu, chi: quỹ Công đoàn, quỹ Đoàn Đội, quỹ khen thưởng, quỹ điện nước, quỹ chữ thập đỏ, ...
57
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.5. Công khai tài chính
Nội dung công khai:
1. Phân bổ dự toán ngân sách hàng năm:
- Công khai dự toán một số nội dung chi chủ yếu: Chi mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc, chi sửa chữa lớn TSCĐ, chi hội nghị. Việc công khai các nội dung chi khác do thủ trưởng đơn vị quy định.
2. Quyết toán ngân sách nhà nước:
- Công khai quyết toán một số nội dung chi chủ yếu: Chi mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc, chi sửa chữa lớn TSCĐ, chi hội nghị. Việc công khai quyết toán các nội dung chi khác do thủ trưởng đơn vị quy định.
3. Thu và sử dụng các khoản đóng góp của tổ chức, cá nhân:
4. Kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ:
Thủ trưởng các đơn vị trực tiếp sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ công bố công khai dự toán kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ, kể cả phần điều chỉnh giảm hoặc bổ sung (nếu có) được cấp có thẩm quyền giao và nguồn kinh phí khác:
5. Thu và sử dụng các khoản đóng góp của tổ chức, cá nhân (nếu có);
6. Kết quả kiểm toán và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán (nếu có)
58
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Các bước thực hiện.
- HT chỉ đạo kế toán chuẩn bị các nội dung công khai theo quy định.
- Kế toán lập các báo cáo công khai.
- HT duyệt ký và cho công bố.
- Văn phòng niêm yết các kết quả công khai và công bố trên trang tin điện tử (nếu có)
- Kế toán báo cáo nội dung công khai trong các phiên họp toàn thể.
Chú ý:
- Niêm yết công khai tại trụ sở làm việc của đơn vị (thời gian niêm yết ít nhất là 90 ngày, kể từ ngày niêm yết); đồng thời công bố trong hội nghị cán bộ, công chức của đơn vị.
- Việc công khai chậm nhất sau 30 ngày, kể từ ngày được đơn vị dự toán cấp trên hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Văn bản tham khảo: 09/2009/TT-BGDĐT, công khai tài chính cơ sở công lập, cơ sở giáo dục dân lập và tư thục, kết quả kiểm toán.

59
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.6. Lập báo cáo tài chính, quyết toán ngân sách
Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách dùng để tổng hợp tình hình về tài sản, tiếp nhận và sử dụng kinh phí ngân sách của Nhà nước; tình hình thu, chi và kết quả hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp trong kỳ kế toán, cung cấp thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu cho việc đánh giá tình hình và thực trạng của đơn vị, là căn cứ quan trọng giúp cơ quan nhà nước, lãnh đạo đơn vị kiểm tra, giám sát điều hành hoạt động của đơn vị.
60
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
Các bước thực hiện.
- NV phụ trách kế toán lập báo cáo tài chính:
+ Báo cáo tài chính quý
+ Báo cáo tài chính năm
+ Báo cáo tài chính theo yêu cầu
- HT kiểm tra và phê duyệt báo cáo tài chính.
- NV phụ trách kế toán nhận lại báo cáo đã phê duyệt và gửi lên cơ quan có thẩm quyền.
- Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, giám sát, phê duyệt báo cáo tài chính.
Chú ý:
- Đối chiếu số chi tiết và tổng hợp trên từng tài khoản, từng nguồn,
- Tránh sót chứng từ phát sinh.
- Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách phải lập đúng theo mẫu biểu quy định, phải lập đúng kỳ hạn, nộp đúng thời hạn và đầy đủ báo cáo tới từng nơi nhận báo cáo.

61
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.7. Kiểm tra tài chính
Các nguyên tắc kiểm tra tài chính
- Nguyên tắc tuân thủ pháp luật: xem xét việc quản lý tài chính có thực hiện đúng theo các quy định của pháp luật hay không.
- Nguyên tắc chính xác – khách quan – công khai: kiểm tra công tác tài chính có đảm bảo tính chính xác không; người kiểm tra phải có quan điểm đứng đắn, có kiến thức, năng lực xem xét phân tích, có trình độ nghiệp vụ về quản lý tài chính; công khai nội dung kiểm tra, tiếp xúc công khai với mọi cá nhân có liên quan, công khai kết quả kiểm tra…
- Nguyên tắc hiệu lực và hiệu quả: công tác kiểm tra tài chính phải có khả năng tác động đến việc cải tiến công tác quản lý tài chính, phải có tác dụng đề phòng, ngăn ngừa những thiếu sót vi phạm, vạch ra được các khả năng tìm tàng để nâng cao chất lượng công tác quản lý tài chính.
62
Nội dung kiểm tra tài chính trong nhà trường
- Kiểm tra các chứng từ và sổ sách kế toán.
- Kiểm tra các báo cáo tài chính.
- Kiểm tra việc thực hiện chế độ chính sách.
Các bước thực hiện.
- HT có kế hoạch kiểm tra tài chính khi xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ theo tháng, quý hoặc đột xuất.
- HT lập tổ/ban kiểm tra tài chính có sự tham gia của Ban thanh tra nhân dân.
- Bộ phận kiểm tra thực hiện theo kế hoạch quy chế tự kiểm tra tài chính.
- Bộ phận kiểm tra lập báo cáo, kết luận và kiến nghị.
- HT xem xét quyết định, thực hiện công khai kết quả kiểm tra.

63
III. Một số vấn đề về QLTC ở THCS:
4.8. Kiểm toán:
Kiểm toán theo quy định của Tổng kiểm toán nhà nước (định kỳ, đột xuất)
64
Kết luận
Quản lý, sử dụng tốt các nguồn tài chính sẽ góp phần quan trọng vào việc duy trì hoạt động, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường. Việc đảm bảo cân đối thu, chi và chấp hành các quy định của Nhà nước là một biện pháp cơ bản trong hoạt động tài chính của nhà trường. Dù với với bất cứ nguồn vốn nào, loại quỹ nào đều phải được thực hiện thu, chi công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng nghiệp vụ và đúng luật Ngân sách.
Người Hiệu trưởng trường THCS cần phải thường xuyên học tập, tìm hiểu, nắm vững các văn bản pháp quy về quản lý tài chính nói chung và quản lý tài chính trong trường THCS nói riêng, để tổ chức quản lý tốt các nguồn vốn hiện có trong nhà trường.
65
Vấn đề thảo luận
Nguồn tài chính của nhà trường có mấy loại? Cách quản lí như thế nào để có hiệu quả nhất?
Thực trạng việc quản lý các loại quỹ hiện có ở trường của đồng chí hiện nay?
66



Xin cám ơn sự chú ý