"..Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh buồn bã, hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp, bài chòi, bài tiệm, nàng vung náo nức nồng hậu tình người"
(Ca Huế trên sông Huương - Hà ánh Minh)
Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt. [...] Ngo�i kia, tuy mua giú ?m ?m, dõn phu r?i rớt, nhung trong n�y xem ch?ng tinh m?ch, nghiờm trang l?m [...].
(S?ng ch?t m?c bay - Ph?m Duy T?n)
- Bát yến hấp đường phèn
- Tráp đồi mồi chữ nhật
- ?ng thuốc bạc,
- Dồng hồ vàng,
- Dao chuôi ngà,
- ?ng vôi chạm
- Khay khảm, trầu vàng, cau đậu, rễ tía
- Ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Từ cùng loại->Danh t?
Cụm từ cùng loại->C?m Danh t?
Làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh của dân phu đang vất vả chống chọi với mưa lũ để hộ đê.
Các từ hay cụm từ cùng loại, có kết cấu
tương tự nhau, sắp xếp nối tiếp nhau.
a/ Cấu tạo:
b/ Ý nghĩa:
c/ Tác dụng:
Cùng cùng miêu tả những sự vật xa xỉ đắt tiền.về được bày biện xung quanh quan phủ.
H:Tìm phép liệt kê trong khổ thơ sau vµ nªu tác dụng cña phÐp liÖt kª ®ã?
“ Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng
Em đã sống lại rồi, em đã sống!
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em người con gái anh hùng.”
( Tè H÷u)
a. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả
tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.
b. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả
tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.
Xột v? c?u t?o:
- Tinh thần, lực lượng,
tính mạng, của cải
-> Liệt kê không theo từng cặp.
- Tinh thần và lực lượng,
tính mạng và của cải
-> Liệt kê theo từng cặp.
a. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả
tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.
b. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả
tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.
a. , nứa, trúc, mai, mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non mọc thẳng.
Vầu
vầu
tre
Tre
b. Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự và
của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt
Nam, của tập thể nhỏ là ,họ hàng,
và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia.
hình thành
trưởng thành
gia đình
làng xóm
Xét về ý nghĩa:
- Tre, nứa, trúc, mai, vầu
-> Liệt kê không tăng tiến
- Hình thành và trưởng thành
- Gia đình -> họ hàng -> làng xóm
-> Liệt kê tăng tiến
-> Không dễ dàng đổi các liệt kê, bởi các hiện tượng liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến.
-> . Dễ dàng thay đổi thứ tự các bộ phận liệt kê.
.
Các kiểu liệt kê
Xét theo cấu tạo
Xét theo ý nghĩa
Phân loại:
1. Tìm phép liệt kê trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta:
Liệt kê không theo cặp -> Kh¼ng ®Þnh søc m¹nh cña lßng yªu n­íc.
Liệt kê tăng tiến theo thời gian -> Lßng tù hµo vÒ những trang lịch sử vẻ vang qua tấm gương các vị anh hùng dân tộc.
a/ … nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước.
b/…Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung...
c/ Từ các cụ già tóc bạc… quyên ruộng đất cho chính phủ.
Liệt kê theo từng cặp  Sự đồng tâm nhất trí của mọi tầng lớp nhân dân đứng lên đánh giặc.
a/ Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm. Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xường lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập. Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo! (Nguyễn Ái Quốc)

=> Liệt kê không theo từng cặp
2. Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau đây:
Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng
Em đã sống lại rồi, em đã sống!
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em, người con gái anh hùng!
(Tố Hữu)

b. Tìm phép liệt kê trong đoạn thơ sau:
=> Liệt kê tăng tiến
Kể các hoạt động trên sân trường giờ ra chơi.
3. Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để:
Sân trường đang yên tĩnh, vắng lặng bỗng ồn ào, nhộn nhịp hẳn lên vì các trò chơi: đá bóng, nhảy dây, cầu lông, bịt mắt bắt dê,…
3. Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để:
Trình bày nội dung truyện ngắn: “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”.
Nêu cảm xúc của em về hình tượng nhà cách mạng Phan Bội Châu
Va-ren là tên thực dân cáo già, viên quan cai trị xảo trá, bịp bợm, lố bịch, bất lương…
Phan Bội Châu là bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập dân tộc.
Sơ đồ bài học
Hướng dẫn tự học
- Đối với bài vừa học:
+ Học nội dung phần ghi nhớ.
+ Tìm trong các văn bản đã học một đoạn văn và một đoạn thơ có sử dụng phép liệt kê và phân tích giá trị của phép tu từ đó trong việc tạo nên giá trị nghệ thuật của đoạn văn, đoạn thơ.
- Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
+ Chuẩn bị bài “Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy”.
+ Chú ý:
* Cách sử dụng dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy.
* Trả lời câu hỏi SGK/121.
GIỜ HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
CÙNG TẤT CẢ CÁC EM!